Susanne Middelberg

Tijdens een tv programma werd ik getriggerd door een aantal uitspraken van een coach. Zij had het over het dramadriehoek en stelde in twijfel of er überhaupt daderschap en slachtofferschap zou bestaan in relaties. Ze stelde dat het geen toeval is wanneer mensen in een toxische relatie terecht komen en dat er altijd een oorzaak bij jezelf ligt als dat gebeurt. En dat je dan verantwoordelijkheid moet nemen om bij jezelf te onderzoeken wat de oorzaak hiervoor is. Twee andere influencers zaten heftig te knicken bij haar stelling. De coach gaf ook meteen aan dat dit een gevaarlijke uitspraak was omdat mensen haar zouden kunnen verwijten dat het makkelijk praten is als je nog nooit slachtoffer geweest bent van x of y.

Ik ben het eens met dat je verantwoording voor je eigen deel moet nemen als je in een toxische dynamiek terecht komt. Maar dat geldt voor relaties met wederkerigheid. In destructieve relaties is er geen wederkerigheid. In destructieve relaties is er sprake van misleiding en mishandeling en heb je wél te maken met een dader en een slachtoffer.

Ik ben ervan overtuigd dat de meeste mensen die de gevolgen van intieme terreur, dwingende controle en narcistische mishandeling ondergaan, zichzelf niet graag slachtoffer noemen. Zeker niet in de bubbel van de spirituele en bewuste mensen. Het woord slachtoffer wordt vaak gelijk gesteld met geen verantwoordelijkheid kunnen of willen nemen, niet naar zijn eigen deel willen kijken. Ik zie mezelf niet als een slachtoffer, niet als mens, als persoon. Maar ik ben slachtoffer van x of y, zoals zij het noemt. Ik ben slachtoffer van narcistische mishandeling en intieme terreur.

Ik heb hulp gezocht bij het “Verdwenen Zelf”. Daarnaast volg ik een traumatherapie. Ik heb veel EMDR gedaan. Ik heb een workshop bij het “Verdwenen Zelf “ gevolgd. ( “Het Verdwenen Zelf” is een organisatie van therapeuten die zich gespecialiseerd heben in de hulpverlening bij intieme terreur en dwingende controle) En sinds deze week zit ik in een lotgenoten groep van huiselijk geweld en narcistische mishandeling.

Wat mij opvalt is dat al de mensen die ik nu ontmoet, die uit zo een destructieve relatie komen of er nog in zitten, geen onbewuste mensen zijn. Al deze mensen nemen verantwoordelijkheid en kijken naar hun trauma’s, schaduwstukken, hun aandeel aan de situatie waar zij in zitten. Allemaal. Geen van hen toont slachtoffergedrag.

Het punt is namelijk, dat de mensen die in een relatie met intieme terreur en dwingende controle zitten, gemanipuleerd, gegaslight en misleid worden. En één methode die altijd toegepast wordt is het omdraaien. Mensen worden verantwoordelijk gemaakt voor wat de manipulatieve partner doet. En de methode om dat te doen is om het slachtoffer te vertellen dat de oorzaak van de problemen binnen de relatie voortkomen uit de trauma’s van het slachtoffer. In de hoop om de relatie te verbeteren gaan mensen naar binnen, gaan zij kijken naar hun pijnstukken, naar hun trauma’s en aangeleerde patronen. Mensen die in zulke relaties zitten nemen verantwoordelijkheid. Zij zijn diegenen die in therapie gaan. De daders doen dat niet.

Ik heb 8 jaar lang in een relatie gezeten met een man van wie ik zielsveel hield. Hij is Ayurvedatherapeut, een uitzonderlijk intelligente, charmante man. Mensen vertrouwen hem, net zo als ik hem vertrouwd heb. Hij is een spirituele narcist. Hij leeft parallelle levens waar ik niets van wist. In die 8 jaar ben ik belogen, misleid, bedrogen, gegaslight, gebrainwasht en belasterd. Mij werd door hem verteld dat mijn trauma’s de oorzaak waren van onze problemen. Hij zorgde ervoor dat ik aan mijn eigen gevoel en mijn eigen waarneming ging twijfelen. Ik had therapie, las over trauma. Ik deed familieopstellingen, energetisch werk. Ik deed van alles om verantwoordelijkheid te nemen voor mijn pijnstukken en voor onze relatie. Hij nam geen enkele verantwoording. 8 jaar lang niet een keer.

Op het eind van onze relatie vertelde mijn toenmalige partner dat hij al zijn hele leven lang dubbellevens leidt en hoe hij ervoor zorgt dat dit niet ontmaskerd wordt. Hij vertelde mij hoe hij mij gemanipuleerd heeft, wat hij deed om mij in mijn diepste angsten te raken. En hij wist precies hoe hij mij daarna weer zover kon krijgen dat ik hem weer volledig vertrouwde. Alles wat ik aan traumaverwerking gedaan heb tijdens onze relatie heeft hij als wapen ingezet om mij te controleren en mij aan mezelf te laten twijfelen. En uiteindelijk heeft hij alles wat ik hem toevertrouwd heb, aan iedereen verteld en gebruikt om mij te belasteren. Hetzelfde doet hij met iedere persoon in zijn leven. Hij ondervraagd alle trauma’s van zijn omgeving. En als het functioneel voor hem is vertelt hij deze persoonlijke dingen door om andere mensen ervan te overtuigen dat de oorzaak van problemen en conflicten nooit bij hem ligt maar aan de trauma’s van de ander.

Mijn ex-partner zegt dat hij relaties aangaat met vrouwen die door hun ouders zwaar getraumatiseerd zijn en dat hij deze vrouwen wil redden. Maar de trauma’s van zijn vrouwen zouden te ingrijpend zijn, waardoor er problemen zouden ontstaan en hij hen niet kan redden.
Ik heb nu veel en zeer gespecialiseerde onderzoeken gehad, onder ander bij het Traumacentrum Nederland. Uit alle onderzoeken kwam eenduidig voort dat mijn traumasymptomen niet het gevolg zijn van wat ik in mijn kindsheid meegemaakt heb, maar van de emotionele en psychische mishandeling door hem. En ik weet dat dat ook voor zijn eerdere relaties geldt.

Hij vertelde mij alle trauma’s van zijn kinderen, vrienden, werkrelaties, en zelfs van zijn patiënten, ook als ik zei dat ik dat niet wilde weten. Mensen vertrouwen hem blindlings, wanen zich veilig bij hem, terwijl hij mensen slecht maakt, hen isoleert. In de omgeving van mijn ex-partner zijn veel mensen die slecht over elkaar praten, elkaar veroordelen en mijden en mijn ex-partner als slachtoffer en als redder zien. Hij sticht verwarring en zorgt ervoor dat mensen elkaar haten en elkaar niet meer vertrouwen. Zij hebben geen idee van wat zich achter hun rug afspeelt, hoe zij tegen elkaar uitgespeeld en gemanipuleerd worden. Mensen hebben niet door hoe zij strategisch ingezet en gebruikt worden om iemand anders pijn te doen, als “flying monkeys”.

Aan onze vrienden vertelde hij nare onware dingen over mij. Hij zij dat ik als partner tekort schiet, dat er geen ruimte voor zijn pijnstukken zou zijn en dat dat aan mijn jeugdtrauma’s lag. Vervolgens gingen deze vrienden slecht over mij praten. Mijn ex-partner vertelde mij wederom hoe negatief zij over mij praten. Als ik dan heel verdrietig en geshockeerd was, veroordeelde mijn partner de vrienden die zo veroordelend over mij spraken. Hij zei dat hij ook niet begreep waarom zij zo slecht over mij denken. Hij zei dat deze vrienden hun kindstrauma’s op mij zouden projecteren. In werkelijkheid dacht oorspronkelijk niemand slecht over elkaar. Mijn ex-partner zorgde ervoor dat mensen elkaar veroordelen of zelfs haten, mensen die elkaar eerst lief vonden.

Door de gesprekken die ik nu met mensen heb kwam ik erachter dat hij deze methode niet alleen bij mij toepaste, maar bij bijna iedereen in zijn omgeving. Op deze manier heeft hij controle over alle mensen die dicht bij hem staan. Niemand heeft door hoe hij dit bewust en geraffineerd ensceneert. En je kunt er zelf niets meer aan doen omdat niemand je nog gelooft.

Het perfide is dat hij mij op het eind van onze relatie vertelde dat hij precies dit met mij gedaan had en nu nog verder ging doen. Hij ging ervoor zorgen dat zijn omgeving nooit meer veilig voor mij zou zijn. Dat zijn omgeving altijd toxisch voor mij zou zijn en dat hij mij ging beschadigen. Dit was het laatste wat hij tegen mij gezegd had. Ik moest overgeven toen hij dit zei. Hij heeft er rustig naar geluisterd hoe ik over moest geven. En daarna heeft hij niets meer tegen mij gezegd.

Het is moeilijk voor te stellen hoe zulke mechanismen werken, als je dat zelf niet meegemaakt hebt. En in mijn omgeving zijn maar een paar vrienden die dit begrijpen. Dat zijn mensen die zelf in narcistische relatie gezeten hebben. Er waren vrienden die met lieve bedoeling dingen zeiden, die mij het gevoel gaven, dat ik heel alleen ben en niemand mij kan begrijpen. Dingen zoals: De reden dat jij in deze relatie terecht kam, ligt bij jou. Het komt door jouw kindstrauma’s. Je bent niet veilig gehecht. Jij kunt geen grenzen stellen. Je moet aan jouw gevoel van eigenwaarde werken. Mij zou dat niet gebeurd zijn. Ik had dit sneller doorzien. Jij moet naar jouw schaduwstukken kijken. Je moet blij zijn dat je van hem af bent. Nu kun je beginnen met leven.“

Maar ik ben niet blij. Ik ben in shock, bang, verdrietig, zwaar getraumatiseerd. Ik heb bijna iedere nacht nachtmerries over mijn ex-partner en wordt verlamd van angst wakker. Ik weet niet hoe ik nog kan vertrouwen, vooral op mijn eigen gevoel. Alles voelt onwerkelijk. Ik heb het gevoel dat ik helemaal opnieuw moet leren te leven.

Ook mijn trauma therapeute zei aanvankelijk dat ik aan mijn aangeleerde patronen moest werken. Mijn therapeute kent mij inmiddels beter. Nu zegt zij dat zij dit verkeerd heeft ingeschat. Zij zegt nu dat ik geen last heb van mijn aangeleerde patronen. Of van dat ik geen grenzen kan stellen. Zij ziet nu dat ik lijd aan complex trauma, als gevolg van extreme narcistische mishandeling. Zij vindt dat wat ik meegemaakt heb crimineel is, en dat het eigenlijk niet klopt dat er in ons rechtssysteem geen straf bestaat voor zulke psychische en emotionele mishandeling, terwijl die vaak ingrijpendere gevolgen heeft dan fysieke mishandeling.

Mij therapeute geeft aan dat zij zich tekort voelt schieten. Zij is gespecialiseerd in trauma. Daar is zij heel goed in. Dat ervaar ik zelf ook zo. Ik vind haar een hele fijne therapeute. Maar haar expertise in narcistische mishandeling is niet toereikend. En ook dat zie ik.

Helaas ontbreekt het niet alleen aan kennis over intieme terreur en narcistische mishandeling in onze maatschappij in het algemeen, maar ook specifiek in de hulpverlening, bij therapeuten.
Daarom is het “Verdwenen Zelf” opgericht, zodat slachtoffers van destructieve relaties therapeuten kunnen vinden die gespecialiseerd zijn in dat onderwerp.

Ik heb er met meerdere therapeuten van het “ Verdwenen Zelf “ over gesproken hoe zwaar het voor mij is dat ik zo weinig mensen in mijn omgeving heb die begrijpen wat intieme terreur en narcistisch misbruik inhoudt. De therapeuten zeiden dat dit een heel groot probleem voor alle slachtoffers van narcistisch misbruik is. Doordat er zo weinig kennis is, geraken mensen die in een destructieve relatie zitten of zaten bijna altijd in een isolement, juist in een periode waarin zij steun nodig hebben. Er is veel informatie: Het boek van Jan Storms, de boeken van Iris Koops, podcasts, het ‘Verdwenen Zelf”, die ook workshops verzorgen. Maar mensen die deze hulp opzoeken, zijn mensen die zelf in een toxische situatie zitten. Wat heel erg zou helpen is, als mensen die deze ervaring niet hebben, kennis zouden hebben.

Slachtoffers zijn meestal zo gebroken, getraumatiseerd en alleen aan’t overleven dat zij niet de kracht hebben om zich hiervoor in te zetten en alle focus richten op hun heling. Die neiging heb ik ook. Daarnaast zijn slachtoffers van narcistisch misbruik bang. Bang voor hun ex-partners, bang voor lastercampagnes. Daar ben ik ook bang voor. Mijn ex-partner heeft mij duidelijk gemaakt dat ik kan vertellen wat ik wil, hij heeft ervoor gezorgd dat niemand mij nog zou geloven. Hij vertelde dat hij ervoor gezorgd heeft dat mensen denken dat ik mentaal labiel en in de war ben, dat ik gestoord ben, dat mensen mij haten.

Na onze breuk werd ik ineens benaderd door veel mensen die vroeger in een relatie stonden met mijn ex-partner; een toenmalige werkgever, een collega, vrienden, zelfs patiënten, die behandelingen in zijn Ayurveda praktijk hadden. Zij zeiden dat zij eerder contact met mij op hadden willen nemen, maar dat zij dat niet durfden toen ik nog in een relatie met mijn expartner zat. Zij vertelden mij nu op welke wijze zij misleid, bedrogen, gemanipuleerd waren. En meerdere waren bang voor mijn ex-partner. Bang voor wat er zou gebeuren als zij zich uit zouden spreken.

Ik ben ook bang. Mijn ex-partner gaat over lijken als het erom gaat om te voorkomen dat zijn manipulatie, dubbellevens en leugens ontmaskerd zouden kunnen worden.

 

De uitspraken van de coach hebben iets bij mij geraakt. Ik voelde mij gekwetst, verontwaardigd, boos. Maar ik voelde ook meteen: deze trigger is er nu niet voor niets. Het was precies de set die ik nodig had om mij over een drempel, over mijn angst heen te zetten om de beslissing te nemen dat ik iets ga doen. Ik wil praten. Ik wil helpen om bewustzijn te vergroten over wat narcistische mishandeling en intieme terreur inhoudt en hoe het mogelijk is dat mensen hier zo makkelijk slachtoffer van worden.

Misschien zijn er meer mensen die het fijn zouden vinden om te helpen om het bewustzijn en kennis over narcistische mishandeling te vergroten. En dan bedoel ik kennis voor mensen die niet zelf ervaring met destructieve relaties hebben. Als jij hier ideeën over hebt laat het mij ajb weten.